نسیم خردنسیم خرد 2476-43027122022626A Comparative Study of the Concept of Reason in the Qur'an from the Perspective of Mohammad Arkon and Allameh Tabatabaiبررسی تطبیقی مفهوم عقل در قرآن از دیدگاه محمد آرکون و علامه طباطبایی00FAمرضیهادهمیقممصطفیسلطانیقم20211124The use of intellect to explain the divine knowledge has long been considered by thinkers. In the Holy Qur'an, the use of intellect is emphasized. In many verses of the Holy Qur'an, the words: reason, contemplation, etc. have been used to express attention to this divine power. It seems. Considering the importance and position of reason in Islamic teachings, the present article collects library information in a contemporary way and examines rationalism in the Qur'an from the perspective of Arkon and Allameh Tabatabai. The result of this writer's research is that Arkon considers the meaning and concept of reason in the Qur'an as opposed to argumentative reason, and by categorizing Islamic reason into three periods: the formation of Islamic thought, Islamic classical and the scholastic period; Islamic reason follows revelation, the word reason in the Qur'an expresses emotional and permissible expressions that can not be argued in any way. And in the ages after the revelation of the Holy Quran, the divine knowledge was transmitted to the next generation by the heads of religions and is devoid of argument, but Allameh Tabatabai interprets the Quranic wisdom in the sense of being in accordance with human nature. Keywords: intellect, Quran, nature, Allameh Tabatabai, Arkonاستفاده از عقل برای تبیین معارف الهی از دیرباز موردتوجه اندیشمندان قرار گرفته است، در قرآن کریم نیز بهره‌گیری از عقل مورد تاکید است در بسیاری از آیات قرآن کریم واژه‌های: تعقلون، تدبرون و غیره به کار رفته است که توجه به این قوه الهی را بیان می نماید. با توجه به اهمیت و جایگاه عقل در معارف اسلامی مقاله حاضر با جمع آوری اطلاعات کتابخانه ای به روش مقارن به بررسی عقل گرایی در قرآن از دیدگاه آرکون و علامه طباطبایی می پردازد. ثمره تحقیق این قلم آن است که آرکون معنا و مفهوم عقل در قرآن را برخلاف عقل برهانی و استدلالی مدنظر دارد و با دسته بندی عقل اسلامی به سه دوره: شکل گیری اندیشه اسلامی، کلاسیک اسلامی و دوران اسکولاستیک معتقد است؛ عقل اسلامی پیرو وحی بوده، واژه عقل در قرآن بیانگر عبارات احساس گونه و مجاز است که به هیچ وجه استدلال پذیر نیست. و در اعصار بعد از نزول قرآن کریم معارف الهی توسط رئیسان مذاهب به نسل بعد به صورت منقول منتقل شده و خالی از استدلال است، اما علامه طباطبایی عقل قرآنی را به معنای مطابق فطرت بشر بودن تفسیر می‌کند. واژگان کلیدی: عقل، قرآن، فطرت، علامه طباطبایی، آرکون http://nasimekherad.ismc.ir/WebUsers/nasimekherad/UploadFiles/OK/14000903130553050259-F.pdf

نسیم خردنسیم خرد 2476-43027122022626The ontology of the truth of science and its consequences from the perspective of transcendent wisdomهستی شناسی حقیقت علم و ثمرات مترتب بر آن از منظر حکمت متعالیه00FAهادیایزانلودانشگاه فردوسی مشهدزهراحاجی‌نیادانشگاه فردوسی مشهد2022515The issue of science is one of the most fundamental issues of philosophy that has made many thinkers think about truth and its quality. The concept of science, which is the absolute meaning of knowledge and awareness, is an obvious concept, but the approach of Islamic scholars to its truth is different. Some have considered it a negative thing, some have considered it as a form in the intellect and some have considered it as an additional category. Mulla Sadra considers the truth of science as an existential thing and with this approach he excludes science from the scope of essential concepts.مسأله علم یکی از بنیادی‌ترین مباحث فلسفه است که بسیاری را به تأمل درباره حقیقت و کیفیت آن واداشته است. مفهوم علم که به معنای مطلق دانش و آگاهی است، مفهومی بدیهی است، اما رویکرد حکماء اسلامی به حقیقت آن متفاوت است. بعضی آن را امری سلبی و بعضی آن را صورت منطبعه در عقل و برخی نیز آن را از مقوله اضافه دانسته‌اند. ملاصدرا نیز با توجه به مبانی خاص خود مانند اصالت وجود، حقیقت علم را امری وجودی و حضوری می‌داند و با این رویکرد علم را از سنخ وجود و خارج از مفاهیم ماهوی می‌داند. در این پژوهش ابتدا به بررسی و تحلیل چیستی علم از دیدگاه حکمای اسلامی پرداخته شده است و سپس با روش تحلیلی دیدگاه ملاصدرا درباره حقیقت علم مورد بررسی قرار گرفته است و در نهایت ثمرات وجودی مترتب بر آن را بررسی کرده است. http://nasimekherad.ismc.ir/WebUsers/nasimekherad/UploadFiles/OK/140102252356563050282-F.pdf

نسیم خردنسیم خرد 2476-43027122022626.سرمقاله 1200FAروح اللهسوریدانشگاه خوارزمی2022626..http://nasimekherad.ismc.ir/WebUsers/nasimekherad/UploadFiles/OK/140104051222343050289-F.pdf

نسیم خردنسیم خرد 2476-43027122022626تبیین رابطه نفس و قوا با تاکید بر دیدگاه صدرالمتالهین00FAمحمدخانیحوزه علمیه قم202251مبنای «وحدت نفس و قوی » یا «النفس فی وحدتها کل القوی» یکی از اصلی ترین مبانی ملاصدرا در باب نفس شناسی فلسفی است ،به منظور فهم صحیح این مبنا و رسیدن به ثمرات وکارکردهای آن،باید تصویر خوبی از آن به دست آورد؛لذا با روش تحلیلی-توصیفی ابتدا به دیدگاه مشائین پرداختیم و با بررسی آن به این نتیجه رسیدیم که فقدان برخی مبانی لازم ،باعث تحلیل نادرست ایشان از رابطه نفس و قوی شده است.در تبئین دیدگاه ملاصدرا بین مقام ذات و فعل، همچنین بین نظر متوسط و نهائی ملاصدرا در باب تشکیک تفکیک کردیم و معلوم شد که رابطه نفس وقوی در نگاه ملاصدرا به حسب مقامات متعدد تفاسیر مختلفی دارد:مطابق با مقام ذات به «نفس و حقایق مندمجه آن» و طبق دیدگاه تشکیک خاصی به «نفس و مراتبش» و طبق تشکیک خاص الخاصی «نفس و شئوناتش» تفسیر می شود.http://nasimekherad.ismc.ir/WebUsers/nasimekherad/UploadFiles/OK/140102111519223050278-F.pdf

نسیم خردنسیم خرد 2476-43027122022626Dr. Esmaeel Faroughior Islamization of the knowledge in the Islamiجستاری در دیدگاه های دکتر اسماعیل راجی الفاروقی درباره علم دینی00FAمحمدقمی اویلیخوارزمی وحوزه علمیه قم2021317 The subject of religion knowledge or Islamization of the knowledge in the Islamic world has been one of the main issues in the humanities field that has involved the mind of many thinkers and scholars of knowledge and religion field. So , research is in the foundations and bases of epistemological and methodological of the viewpoints offered in the field of religious knowledge has been one of the main needs of visionaries in the field of epistemological and social. Generally , items such as crisis that come from new western culture and civilization , the importance of solving the Islamic noetic and thinking lag, limitation and shortcomings of new experimental science , the importance of doctrines of Islam and recovering of muslim`s scientific and heritage civilization and expansion of dimension of ideas of unity if religion and knowledge can be considered as a motivation of plan and expansion of Islamic thought as a general and Islamic knowledge more specifically. Beside deficiencies of new epistemology and cultural dichotomy in Islamic communities makes the necessity of producing knowledge for most important . In the field there have been offered different theories by different scholars in the last two decades in the Islamic world and each of them has considered from its own viewpoint for Islamization of knowledge that can name Dr. Esmaeel Faroughi. Dr. Faroughi has emphasized on Islamic heritage and shortcomings of traditional and western educational system and has conditioned the Islamization of the knowledge in correction of educational system and mergering tow Islamic and new western systems with the Islam as the axis. From other viewpoint , بحث علم دینی یا اسلامی سازی علوم در جهان اسلام، یکی از مسائل مهم در عرصه علوم انسانی است که در چند دهه اخیر ذهن بسیاری از متفکران و فیلسوفان را در حوزه علم و دین به خود مشغول کرده است. پژوهش در مبانی و مبادی معرفت شناختی و روش شناختی دیدگاه های مطرح شده در حوزه علم دینی یکی از نیازهای اساسی متفکرین در عرصه علوم انسانی و اجتماعی است. بحران های ناشی از علم گرایی و افراط در نظریات تعارض علم و دین در دو قرن اخیر پرسش از همکاری علم و دین و به تبع آن امکان علم دینی و خدا باور را مورد تامل قرار داده است. نظریات مختلفی توسط اندیشمندان جهان اسلام طی دو قرن گذشته ارائه شده است و هریک از زاویه نگرش خود به اسلامی سازی علم پرداخته اند. دکتر فاروقی با تاکید بر میراث اسلامی گذشته و ضعف های نظام آموزشی سنّتی و غرب، اسلامی سازی علوم را در گرو، اصلاح نظام آموزشی و ادغام دو سیستم سنّتی اسلامی و جدید غربی با محوریت اسلام می داند. اهمیت دیدگاه دکتر فاروقی بر این است وی ضعف و کاستی های نظام آموزشی اسلامی را شناخته و نگاه آسیب شناسانه به علوم جدید داشته استhttp://nasimekherad.ismc.ir/WebUsers/nasimekherad/UploadFiles/OK/13991227211563040235-F.pdf

نسیم خردنسیم خرد 2476-43027122022626Analysis of the Theory of Essential Motion and Rereading the Definition of the Soul Based on its Innate Motionتحلیل نظریه حرکت جوهری نفس و بازخوانیِ تعریف نفس بر اساس حرکت جبلیِ آن00FAحامد کمیجانی دانشگاه باقرالعلوم202189The soul has a fluid existence and, in the context of this fluid existence, it gets the possession of the following stages: elemental, natural, mineral, vegetate, animal (ideal abstraction) and thinking (rational abstraction) respectively. On the one hand, the essential relationship between the body and the soul as well as the existential union of the two and true attribution of the natural and vegetate actions to the soul, and the occurrence of motion and change in the realm of the knowledge and habits of the soul on the other hand show the fluidity of the soul. Considering the existence of the fluid soul and the essential relationship between the body and the soul, we must regard the soul as the first perfection for the natural body. This perfection has – in addition to the material natural mode and essential belonging to the body – abstract mode and is considered the origin for all signs of life in its own body.نفس دارای وجودی سیلانی است و در بستر این وجود سیال، مراحل عنصری، طبیعی، معدنی، نباتی، حیوانی (تجرد مثالی) و نطقی (تجرد عقلانی) را به‌ترتیب دارا می‌شود. ذاتی بودن رابطۀ نفس و بدن و اتحاد وجودی آن دو و اسناد حقیقی افعال طبیعی و نباتی به نفس و از طرفی وقوع حرکت و تغییر در محدودة معلومات و ملکات نفس، بیانگر وجود سیال داشتن نفس است. با توجه به وجود سیال نفس و ارتباط ذاتی نفس و بدن، باید نفس را کمال اول برای جسم طبیعی دانست؛ کمال اولی که علاوه بر حیثیت مادی و طبیعی و داشتن تعلق ذاتی به بدن، دارای حیثیت تجردی نیز هست و منشأ تمام آثار حیاتی در جسم خویش به شمار می‌آید.http://nasimekherad.ismc.ir/WebUsers/nasimekherad/UploadFiles/OK/140005181549153050252-F.pdf

نسیم خردنسیم خرد 2476-43027122022626The necessity of ijtihad in doctrinal teachingsضرورت اجتهاد در معارف اعتقادی00FAسیدمحمدطباطباییمرکز تخصصی فلسفه حوزه علمیه قم202252Islamic teachings in a common and famous division is divided into three sections of beliefs, ethics and jurisprudence. In the field of jurisprudence with a historical background, ijtihad scientific work has always been considered and considere however, in the two fields of doctrinal and moral knowledge, despite their great importance and impact on the guidance, growth, perfection and happiness of human beings and society, ijtihad and mujtahid scientific efforts have received much. less attention after defining the concept and purpose of ijtihad in doctrinal teachings, this article seeks to prove the necessity of ijtihad and deep inferential work in the field of doctrinal teachings by stating three types of Quranic arguments, narration and reason and after mentioning many narrative and rational arguments, it is concluded that it is very necessary and essential that in the doctrinal teachings, accurate and deep ijtihad and inferential efforts, such as ijtihad in jurisprudence, be done properly and adequately. تعالیم اسلامی در یک تقسیم رایج و مشهور به سه بخش عقاید، اخلاق و فقه تقسیم می گردد.در حوزه فقهی با یک سابقه تاریخی،کار علمی اجتهادی همواره مطرح و مورد توجه بوده است لکن در دو حوزه معارف اعتقادی و اخلاقی علی رغم اهمیت و تاثیر بسیار آنها بر هدایت،رشد،کمال و سعادت انسان و جامعه، اجتهاد و تلاش های علمی مجتهدانه، بسیار کمتر مورد توجه بوده و هست.این نوشتار پس از تعریف مفهوم و مقصود از اجتهاد در معارف اعتقادی، با بیان سه گونه ادله قرآنی،روایی و عقلی، به دنبال اثبات ضرورت کار اجتهادی و استنباطی عمیق در حوزه معارف اعتقادی می باشد و پس از ذکر ادله فراوان نقلی و عقلی، این نتیجه گرفته می شود که بسیار لازم و ضروری است که در معارف اعتقادی نیز تلاش اجتهادی و استنباطی دقیق و عمیق همانند اجتهاد در فقه به گونه شایسته و کافی انجام گیرد.http://nasimekherad.ismc.ir/WebUsers/nasimekherad/UploadFiles/OK/14010212173683050279-F.pdf