جستجوي مقاله (جستجوی پیشرفته)

در این قسمت شما می توانید عنوان یا قسمتی از خلاصه مقاله مورد نظر خود را در کادر زیر وارد نمونه و لیست مقالات مرتبط را مشاهده نمایید

آخرین شماره

No 7
شماره 7 سال 4
پاییز - زمستان 1397
|

پربازدیدترین مقالات


آخرین مقالات منتشر شده

اخباري گري رويکردي ظاهرگرايانه است که به ترک بحث های مستقل عقلي در استنباط احکام فقهي توصيه مي‌کند. به کارگيري اين شيوه در مباحث اعتقادي «مکتب تفکيک» نامیده می شود. نحله سنتی مکتب تفکيک به گونه کامل با عقل و استدلال مخالف بوده، هم نوايي آن دو را با نقل برنمي تابد. اما نحله جديد ضمن پاس داشت عقل، دستاورد آنرا بشري و بيگانه از دين معرفی می کند. پیروان تفکیک، دلیل های گوناگونی بر مخالفت دین با فلسفه به دست می دهند که برخی از مهم ترین آنها عبارتند از: 1. ‌اهداف سوء خلفا از ترجمه فلسفه؛ 2. وجود برخی روایت های ضد فلسفی؛ 3. مخالفت فقیهان با فلسفه. مقاله پیش رو پس از معرفی اجمالی مکتب تفکیک،‌ به نقدهای یادشده پاسخ می دهد. برپایه این پاسخ ها: 1. خاستگاه و انگیزه طرح یک اندیشه، دلیل درستی یا نادرستی آن نیست؛ 2. در مجموعه روايي شيعه تنها دو روايت ضد فلسفی يافته مي شود که یکی درباره فيلسوف نمایان و دیگری پيرامون فلاسفه دنياطلب است. اما روايت¬های بسياري در ستایش روش فلسفی (تعقل مستقل) دیده می شود؛ 3. ضرورت رجوع به متخصّص در مسائل تخصصی،‌ روشن می کند که مخالفت برخي فقیهان بزرگوار که آشنايي کاملي با فلسفه ندارند ادعاي اهل تفکيک را تایید نمی کند.
روح الله سوری
DOI : 0
کلمات کلیدی : مکتب تفکيک ، رابطه عقل و دین ، ‌ خاستگاه فلسفه ، فلسفه و روایات ، ‌ فلسفه و فقیهان
آنچه به بداهت اولیّه مورد پذیرش فیلسوف قرار می‌گیرد، اصل وجود واقعیتِ خارجی و نفس‌الأمر به نحو فی‌الجمله است و نه حقیقتِ معانی و انحای نفس‌الأمر؛ زیرا موضوع فلسفه، موجود بما هو موجود است و موجود بماهو موجود همان «واقعیت» است. ولی می‌توان به طور کلی و مطلق، «نفس‌الأمر» را همان واقع به جمیع مراتب دانست. از این رو در تعریف نفس‌الأمر پیش از بسط، می‌توانیم بگوییم: «واقع به معنای أعم». اما تعریف نفس‌الأمر پس از بسط را می‌شود به این صورت بیان کرد: «حقیقت نفس‌الأمر وجودات اصیل (خارجی، ذهنی، در ساحت عمل انسان، معقول ثانی فلسفی و عدم) به عنوان موطن اصلی، و توابع و لوازم آن (خواه لوازم وجودی و خواه لوازم عدم) به عنوان مواطن فرعی (برآمده از واقع وجودی متن) به خودی خود خواهد بود». در مراحل نهایی حتی می‌توان نفس‌الأمر را به عقل فعال، علم الهی و ذات تعالی تسری داد. در نهایت کار به این نتیجه می‌رسیم که مطابقت چیزی با نفس‌الأمر را باید در هر مرتبه‌ای که هستیم، با آن مرتبه بسنجیم. همچنین می‌توانیم بین مراتب نیز مرتبة اصلی نفس‌الأمر درست کنیم و بقیة مراتب را تابع آن بدانیم، و این مرتبة اصلی، چیزی جز ذات حق تعالی نیست؛ به این معنا که وجود، اخلاق، زیبایی و همة حقایق از او سرچشمه می‌گیرند.
هادي كاظمي
DOI : 0
کلمات کلیدی : نفس‌الأمر ، مراتب طولی واقعیت ، مواطن اصلی و فرعی حقیقت
آنچه در اين مقاله مورد توجه خوانندگان قرار مي‌گيرد روزنه کوچکي به معرفت نفس انساني است، معرفتي که به جرأت مي‌توان گفت ريشه معارف عقلي و نقلي است. در اين مقاله بعد از اشاره به تعريف نفس به مراحل تکامل نفس ناطقه پرداخته شده، سپس تجرد همه مراتب خصوصا تجرد عقلي و فوق عقلي نفس تبيين شده است. از جمله ويژگيهاي برجسته اين مقاله اشاره به اتحاد نفس و بدن مي‌باشد که در مواضع متعددي از آثار علامه حسن‌زاده به آن اشاره شده است. در نهايت بدن از مراتب نازله نفس معرف مي‌شود. در منظر ايشان انسان متعلق به يک نشأه از وجود نيست بلکه موجودي طبيعي، مثالي، عقلي، الهي و داراي مقام تجرد و فوق تجرد است و وحدت انسان وحدت عددي نيست بلکه وحدت حقّه ظليّه است که حّد يقف براي او نيست.
حسين شريفي کندري
DOI : 0
کلمات کلیدی : نفس ، مراتب تجرد ، تجرد عقلي ، اتّحاد نفس و بدن ، تجرد فوق عقلي
علم منطق در گذر روزگار کانون توجه مکاتب مختلف فکري بوده است و هر مکتبي با توجه به اصول خويش آن را ارزيابي کرده و به‌طبع، موضع خاصي دربرابر اين علم گرفته است. برخي مکاتبْ اين علم را داراي شرافت والايي مي‌دانند و به مدح و ستايش آن پرداخته‌اند؛ گروهي ديگر آن‌چنان به تقبيح آن همت گمارده‌اند که گويي مکر شيطان است؛ ازاين‌رو، فراوان بر آن اشکال گرفته، شبهاتي وارد ساخته‌اند. در اين نوشتار ما بر آن شديم اين سؤالات و اشکالات و شبهات را بررسي کنيم و به ارزيابي صحت و سقم آن بپردازيم. شايد از اين رهگذر براي مبتدياني که تحصيل منطق را آغاز مي‌کنند و با اين سؤالات روبه‌رو مي‌شوند، سودمند باشد؛ ازاين‌رو، مختصري از کليات منطق را مطرح کرديم تا ذهنيتي صحيح به مخاطب دهيم و چهارچوب کلي و محدودة مسائل آن را روشن سازيم؛ سپس به طرح اشکالات و پاسخ به آنها پرداخته، درنهايت فوايد منطق را بيان مي‌کنيم. ازآنجاکه، مخاطب اين مختصر مبتديان علم منطق‌اند، درپايان اين نوشتار راهکاريي براي آموختن بهتر علم منطق به مبتديان پيشنهاد مي‌شود.
غلامرضا عباسلو
DOI : 0
کلمات کلیدی : منطق ، چهارچوب منطق ، اشکالات به منطق ، فوايد منطق
تشکیک به‌معنای تمايز در ميزان بهره‌مندي از حقيقتي واحد و بازگشت وجه اشتراك به وجه امتياز مي‌باشد ملاک اتحاد تشکیک طولی حقیقت وجود و ملاک تمایز آن مراتب وجود در شدت و ضعف است. تشکیک عرضی در بین حقايقی مطرح مي‌شود که یک رتبۀ وجودی دارند و ازلحاظ شدت و ضعف یک‌سان‌اند، اما با يكديگر تمایز دارند؛ تمایز در این مقام به‌معناي ماهیات و تشخیص افراد است. ازآنجا‌که اصالت با وجود است، همة اقسام تمایز باید به وجود بازگردد؛ ازاين‌رو، تشکیک عرضی نیز به وجود باز می‌گردد که اين نوشتار چگونگي بازگشت آن را براساس مبانی گوناگون اعتباریت بیان مي‌كند. در تشکیک طولی ملاک تمایز مراتب وجود، و در تشکیک عرضی حدود وجود (در تمایز نوعی) و تشخص وجود (درتمایز افراد) است که درواقع هردو به وجود باز می‌گردد. البته باید این ملاک را براساس اقوال مختلف تشکیک یعنی تشکیک عامی، خاصی و خاص الخاصی نیز تطبیق کرد تا با یکدیگر اشتباه نشوند.
محمد هادي رحماني
DOI : 0
کلمات کلیدی : اصالت وجود و اعتباریت ماهیت ، تشکیک ، تشکیک عرضی ، تشکیک عامی ، خاصی و خاص الخاصی
این پژوهش با هدف بررسی زندگی فیلسوف‏ بلند مرتبه و حکیم ‏الهى، حاج ملاهادی سبزواری و شرح حال و حیات علمی آن فلیسوف فرزانه انجام شده است. سؤال اصلی پژوهش این است که فعالیت فلسفی ملاهادی چگونه و نقش این فیلسوف عارف، در پیشبرد فلسفه‏ وحکمت چه قدر بوده است؟ این تحقیق به سؤالهای جانبی دیگری نیز میپردازد. همچنین در این پژوهش نقش ایشان در تشریح افکار ملاصدرا بیان شده است. روش تحقیق، روش کتابخانهای است و از جمله نتایجی که از این پژوهش به دست میآید، این است که حکیم سبزواری، مشهورترین فیلسوفِ قرن سیزدهم است که این آوازه بلند، به این دلیل است که افکار و آرای صدرالمتألهین را شرح و بسط داده و اغماضهای آن را روشن ساخته، به گونهای که به تصریح برخی فلسفه‏، کسی بهتر از ملاهادی، افکار صدرالمتألهین را شرح نداده و از میان آثار گرانبهای او، این مطلب به خوبی نمایان است. کلیدواژگان
علی اکبر مردانی
DOI : 0
کلمات کلیدی : حکمت، تلاش فلسفى‏، حکیم، سبزوار، زهد
روح الله سوری
DOI : 0
کلمات کلیدی : سرمقاله

معرفي نشريه

صاحب امتیاز :مرکز آموزش تخصصی فلسفه اسلامی
مدیر مسئول :غلام‌رضا فیاضی (استاد موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی)
سردبیر :روح‌الله سوری (استاد فلسفه و عرفان حوزه علمیه قم)
هیئت تحریریه :
رضا اسحاق نیا (استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی)
علی امینی نژاد (استاد فلسفه و عرفان حوزه علمیه قم)
محمد حسین زاده (استادیار موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران)
احمد حیدرپور (استادیار موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی)
حسن رمضانی (استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی)
روح الله سوری (استاد فلسفه و عرفان حوزه علمیه قم)
سید یدالله یزدان پناه (استاد عالی فلسفه و عرفان حوزه علمیه قم)
یارعلی کردفیروزجایی (دانشيار دانشگاه باقرالعلوم)
مجتبی مصباح (دانشيار مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خميني)
شاپا : 2476-4302
شاپا الکترونیکی : 2476-4302

نمایه شده