جستجوي مقاله (جستجوی پیشرفته)

در این قسمت شما می توانید عنوان یا قسمتی از خلاصه مقاله مورد نظر خود را در کادر زیر وارد نمونه و لیست مقالات مرتبط را مشاهده نمایید

اخبار نشریه

آخرین شماره

No 4
شماره 4 سال 3
بهار - تابستان 1396
|

پربازدیدترین مقالات


آخرین مقالات منتشر شده

یکی از مهم¬ترین و مشکل¬ترین مسائل حکمی و فلسفی، تبیین و تقریر «علم تفصیلی حق‌تعالی به مخلوقات در مرتبۀ ذات» است. صدرالمتألهین در کتاب‌های خود، دو نظریه دربارة این مسئله مطرح کرده است: یکی نظریۀ مشهور وی یعنی «علم اجمالی در عین کشف تفصیلی» و دیگری نظریه مبتنی بر اتحاد عاقل و معقول که نظریۀ نهایی او به حساب می¬آید. نویسنده در این نوشتار، نخست بر اساس مبانی صدرالمتألهین به تبیین نظریۀ ابتدایی و مشهور وی پرداخته و سپس به بررسی و نقد این نظریه از دیدگاه استاد فیاضی پرداخته است. ملّاصدرا با استفاده از قاعده «بسيط‏الحقيقه»، و بنا بر مبانى بديع حكمت متعاليه (به‌ويژه اصالت وجود)، نظريه «علم اجمالى در عين كشف تفصيلى» را تبیین کرده است.
اسماعیل بهشت
DOI : 0
کلمات کلیدی : صدرالمتألهین ، علم تفصیلی حق تعالی ، علم اجمالی در عین کشف تفصیلی ، بسیط الحقیقه
علامه طباطبایی حرکت جوهری و عرضی را حرکت در وجود لنفسه جوهر و وجود لغیره عرض دانسته است، ایشان معتقد است که حرکت در وجود فی‌نفسه جوهر و عرض رخ نمی‌دهد. این نوشتار، دلیل علامه طباطبایی بر این دیدگاه را مورد بررسی و نقد قرار داده و به این نتیجه رسیده است که وقوع حرکت در وجود فی‌نفسه جوهر و عرض، هیچ امتناعی ندارد. ضمن این نتیجه اصلی، نتایج دیگری نیز به‌دست آمده است که عبارت‌اند از: 1. عرض در عین حال که وجودش صرفاً ربطی و فی‌غیره است، دارای نحوه‌ای استقلال و وجود فی‌نفسه است؛ زیرا استقلال عرض، تجلی و مرتبه‌ای از استقلال جوهر است؛ 2. از وجود ربطی و فی غیره عرض، به این دلیل که دارای نحوه‌ای استقلال است، می‌توان ماهیت انتزاع کرد.
رضا ملایی
DOI : 0
کلمات کلیدی : حرکت ، وجود لنفسه ، وجود لغیره ، تجلی
تفاسير و معاني ارائه‌شده براي نفس‌الأمر ناشي از معضلي معرفت‌شناختي در تبيين صدق قضايايي است كه مابازای عيني يا ذهني بالفعل ندارند و ازاين‌رو معاني مختلفي براي واقع و نفس‌الأمرِ مطابق آنها به ميان آمده است. مرحوم علامه طباطبايي بر اساس مبانی معرفت‌شناختی و هستی‌شناختی خود تفسیری متفاوت از نفس‌الأمر ارائه کرده است كه يكي از تفاسير جديد در اين زمینه به شمار می‌آید. از نقاط قوت تفسير علامه طباطبايي، علاوه بر حل و رفع معضل مذكور، توجه به مباني هستي‌شناختي نفس‌الأمر پس از اصالت وجود و مطابقت کامل با آن است. طبق مجموع آرای علامه (مستفاد از بدايه، نهايه و تعليقات اسفار) نفس‌الأمر به معنای موجوديت و ثبوت به معناي وسيع آن است. اين ثبوت مطلق شامل سه دسته ثبوت است: اول: ثبوت در اموري كه حقيقتاً تحقق دارند؛ مانند خود وجود؛ دوم: ثبوت در اموري كه به اعتبار اولية عقل، براي آنها لحاظ مي‌شود، مانند ماهيات؛ سوم: ثبوت در اموري كه به اعتبار ثانوي عقل، براي آنها اعتبار مي‌شود؛ مانند معقولات ثانی.
هادي كاظمي
DOI : 0
کلمات کلیدی : وجود ، ماهیت ، مفاهیم اعتباری ، توسع اضطراری ذهن ، محکی و مطابَق ، نفس‌الأمر
پژوهش حاضر به منظور رفع بخشی از معضلات نظام تربیتی و حرکت در جهت تدوین پشتوانه نظری ـ فلسفی بومی، در زمینه اهداف تعلیم و تربیت و بایسته‌های آن بر اساس دیدگاه ابن‌سینا درباره نفس انجام شد. روش پژوهش تحلیلی ـ استنباطی است و نتایج بیانگر این است که هدف نهایی تعلیم و تربیت از نظر ابن‌سینا دستیابی به سعادت حقیقی (عقل مستفاد) است و اهداف واسطه‌ایِ ذیل مراتب نفس، ابزاری هستند برای تحقق این هدف، و بایسته‌های آنها زیر چتر بایسته‌های هدف نهایی قرار می‌گیرند. بنا بر یافته‌ها، دیدگاه ابن‌سینا به تعلیم و تربیت رسمی محدود نمی‌شود و سلامت جسم نیز در هر مرتبه باید مورد توجه قرار گیرد. نظام تربیتی ابن‌سینا نیز نظامی عقلانی است و شهود در دیدگاه او همان شهود عقلی می‌باشد. پژوهش همچنین نشان می‌دهد که گزینش معلمان برجسته، شروع آموزش با رشد نسبی جسمانی و توجه به تفاوت‌های فردی، در میزان تحقق اهداف، نقشی اساسی دارد.
شهناز شهریاری نیسیانی
DOI : 0
کلمات کلیدی : مراتب نفس ، حدس ، اهداف تعلیم و تربیت ، بایسته‌ها ، ابن‌سینا
مقصود از ماهیت در مبحث اصالت وجود، حقیقتی است که در پاسخ از چیستی شیء بیان می‌شود. همچنین یکی از معانی اعتباریت، امری است که اولاً و بالذات منشأ آثار شیء خارجی نیست. علامه طباطبایی از این ماهیت اعتباری به عنوان حد وجود یاد کرده است. این سخن به دو گونه قابل تفسیراست: الف) ماهیت صرفاً مفهومی است که از حد وجود در بستر کارکرد ذهن انتزاع می‌شود؛ ب) ماهیت همان حد وجودی‌ای است که شیء در بستر فقدان کمالات وجودی دارای آن شده است. تفسیر دوم مورد پسند علامه طباطبایی است؛ زیرا ایشان مفاهیم ماهوی را بازتاب مستقیم و تحقق مفهومی و وجود ذهنی حقایقی می‌داند که در خارج تحقق دارند و از سوی دیگر معتقد است که اتصاف در هر ظرفی باشد، دو طرف اتصاف نیز در همان ظرف، تحقق دارند. بر این اساس مراد از حد بودن ماهیت برای وجود، معنای دوم است.
حامد کمیجانی
DOI : 0
کلمات کلیدی : اصالت وجود ، اعتباریت ماهیت ، حد وجود ، علامه طباطبایی
اثبات اصالت وجود در حکمت متعالیه، که اصالت هم زمانِ وجود و ماهیت را باطل می‌داند، به معنای اعتباریت ماهیت است. اما براهین ملاصدرا در اثبات اصالت وجود تنها تا اثبات موجود بودن ماهیت به حیث تقییدی وجود پیش می‌رود و عبارات ملاصدرا در بیان موجودیت ماهیت، گوناگون و گاه متضاد است که موجب تفاوت در تقریرهای مختلف از اعتباریت ماهیت نزد مقررین حکت صدرایی شده است. با این حال، دقت در مبانی حکمت متعالیه و پذیرش آن مبانی به عنوان مبادی تصوری و تصدیقی مؤثر در محل بحث، به این مهم رهنمون می‌شود که مراد از حیثیت تقییدی در موجودیت ماهیت نزد صدرالمتألهین، موجودیت به حیث تقییدی نفادی وجود است که حظی از تحقق، هرچند تحقق غیر اصیل، برای ماهیت دارد و هیچ‌گاه به معنای ذهنی محض بودن ماهیت یا موجود بودن ماهیت به حیث اندماجی وجود نیست.
علی مناف‌زاده
DOI : 0
کلمات کلیدی : اصالت وجود، اعتباریت ماهیت، مفهوم، حیث تقییدی، صدق، خارجی بودن صادق

معرفي نشريه

صاحب امتیاز :مرکز آموزش تخصصی فلسفه اسلامی
مدیر مسئول :غلامرضا فیاضی
سردبیر :روح الله سوری
هیئت تحریریه :
رضا اسحاق نیا
علی امینی نژاد
محمد حسین زاده
احمد حیدرپور
حسن رمضانی
روح الله سوری
سید یدالله یزدان پناه
یارعلی کردفیروزجایی
مجتبی مصباح
شاپا : 2476-4302
شاپا الکترونیکی : 2476-4302

نمایه شده