جستجوي مقاله (جستجوی پیشرفته)

در این قسمت شما می توانید عنوان یا قسمتی از خلاصه مقاله مورد نظر خود را در کادر زیر وارد نمونه و لیست مقالات مرتبط را مشاهده نمایید

اخبار نشریه

آخرین شماره

No 6
شماره 6 سال 4
بهار - تابستان 1397
|

پربازدیدترین مقالات


آخرین مقالات منتشر شده

این تحقیق به منظور رسیدن به تصویری کلی از رابطه خداوند متعال با جهان هستی انجام شده است. بر اساس نظر ابن سینا و در نهایت مقایسه آن با مطالب برآمده از روایات شیعه در تبیین این رابطه انجام شده است. در واقع اگر بسیاری از مباحث فلسفه اسلامی به صورت مرتبط با مباحث دیگر در نظر گرفته شود، به نوعی تبیین‌کننده موضوع این تحقیق است. در مجموع در این مقاله بعد از بررسی مجموعه دیدگاه‌های ابن سینا و نیز مجموعه روایات و مقایسه جهان‌بینی عقلی با جهان‌بینی برآمده از روایات به این نکته رسیدیم که برخی از محورهای جهان‌بینی عقلی ابن سینا با آنچه در روایات آمده است، همسویی‌ندارد که البته این مسئله در فلاسفه پسین تا حدی حل شده و نوعی همگرایی بین جهان‌بینی برآمده از عقل و جهان‌بینی برآمده از روایات در فلاسفه پسین رخ داده است.
احمد میرزایی
DOI : 0
کلمات کلیدی : رابطه خالق و مخلوقات ، تباین بین موجودات ، تشکیک وجود ، جهان‌بینی روایی ، مسئله فیض
بعد از آنکه صدرالمتألهين به مسئلة «اصالت وجود و اعتباريت ماهيت» به‌طور ويژه پرداخت، شارحانِ پس‌از او بر آن شدند تفسيري صحيح از اين اصل ارائه دهند. بر اين اساس چهار نظريه و تفسير بيان شد که تفسير منتخب، يعني عينيت وجود و ماهيت، در مقايسه با ديگر تفاسير أدقّ و أيقن است. براساس اين تفسير، حقيقي‌بودن «نفس‌الامر» براي قضايايي که از ماهيات ساخته مي‌شوند و ملاک نيازمندي به واجب‌الوجودند، فقط با امکان ماهوي صحيح است. همچنين مطابقت وجود ذهني با وجود خارجي، تعريف ماهيت بالمعني الأخص به «ما يقال في جواب ما هو»، تعريف جوهر و عرض و نوع و تقسيم ماهيت به ذاتي و عرضي فقط براساس اين تفسير به‌طور صحيح و کامل، معنا مي‌پذيرد.
الیاس عارفی
DOI : 0
کلمات کلیدی : عينيت ، وجود ، ماهيت ، اصالت
بحث درباره حدوث یا قدم نفس انسانی، از با سابقه‌ترین و پرچالش‌‌ترین مباحث میان اندیشمندان است. متفکران با مبانی فکری و روش‌‌های تحقیقی گوناگون خود، دیدگاه‌های متفاوتی در این باره دارند. بسیاری از متکلمان اسلامی، قائل به قدم زمانی نفس هستند به استثنای گروه اندکی مانند خواجه نصیر که قائل به حدوث آن است. در بین فلاسفه، افلاطون بنا بر قول به مُثُل، معتقد به قدم نفس است. در مقابل، شاگرد او ارسطو، ابن سینا و شیخ اشراق، با ردّ قول به قدم نفس بصورت برهانی، قائل به حدوث آن هستند. در این میان صدر المتألهین شیرازی نیز قائل به حدوث آن است. البته وی با استفاده از مبانی حکمت متعالیه مانند حرکت جوهری، قائل به حدوث جسمانی و بقای روحانی نفس است برخلاف ابن سینا که قائل به حدوث روحانی نفس است. عرفا که در مبانی فکری صدرایی سهم مهمی دارند، به نظر می‌رسد به حدوث جسمانی نفس همراه با اعتقاد به وجود اندماجی آن نزد وجودات برتر خود قائل هستند.
محمدصادق أرزیده
DOI : 0
کلمات کلیدی : حدوث نفس ، قدم نفس ، جسمانیة الحدوث ، روحانیة الحدوث ، روحانیة البقاء ،
برهان، قیاسی است که از یقینیات تشکیل شده باشد و نتیجه یقینی از آن حاصل شود. برهان به دو قسم لمی و إنی، و لمی نیز به لم مطلق و غیر مطلق تقسیم می‌شود. برهان إنی هم به دلیل و إن مطلق و ملازمات عامه تقسیم می‌شود. منطق‌دانان و فلاسفه بر آن‌اند که از میان انواع براهین، تنها برهان لم و إن ملازمات منتج یقین هستند. علامه طباطبایی با توجه به مبنای خاص خود در بحث عرض ذاتی بر این باور است که در فلسفه نمی‌توان از براهین لمی استفاده کرد و در فلسفه تنها براهین إن ملازمات جاری می‌شوند. در این نوشتار به تبیین انواع برهان پرداخته شده و سپس بیان علامه طباطبایی در مورد کارکرد برهان در فلسفه بیان گردیده و در نهایت مقدمات کلام علامه طباطبایی در کارکرد برهان إن ملازمات بررسی و نقد شده است.
سینا علوی تبار
DOI : 0
کلمات کلیدی : برهان لم ، برهان إنّ ، برهان ملازمات ، کارکرد برهان در فلسفه ، علامه طباطبایی
وحدت وجود عارف يك تركيب اضافي است كه در آن مضاف (وحدت) عين مضاف اليه (وجود) است، نه امر‌زاید بر آن. و چون وجود مورد نظر يك وجود شخصي و منحصر (ذات واجب الوجود بالذات) است، وحدت مورد نظر عين ذات است. از دو روش مي‌توان اثبات كرد ابن‌عربي معتقد به وحدت وجود است. اول، تصريحات و تمثيلات ابن‌عربي؛ دوم، تصريحات مخالفان او. از لوازم و فروعات وحدت وجود اين است كه يك وجود كل هستي را پر كرده و مصداق بالذات وجود است. از این رو،‌ مخلوقات مصداق بالذات وجود نیستند.‌ همچنين حق به نحو احاطي از خلق، متمايز است و نيز اتحاد ذات حق با مخلوقات و يا حلول حق تعالي در مخلوقات نفي مي‌شود؛ زیرا حلول و اتحاد در جایي مطرح است كه دو وجود باشد. این در حالی ‌است كه بر اساس مبناي عرفاني در كل هستي فقط يك وجود است و مابقي شئون او هستند. البته اين به معناي نفي كثرات، نيست بلكه همه كثرات، واقعيت خود را به نحو تقييدي و نه تعليلي، از متن وجود حق مي‌گيرند و با وجود حق تحقق مي‌يابند. هچنين بايد توجه داشت چون ذات حق نمي‌تواند با اشيا، نسبت ايجاد برقرار كند، بايد به تعين اول و تعين ثاني تنزل يابد تا اشيا ايجاد شود. به اين شكل كه اسماء و صفات در مقام ذات، مانند اسماء و صفات در تعين اول مندمج‌اند، اما در مقام ذات قابليت ايجاد وجود ندارد، ولي در تعين اول با اينكه ايجاد صورت نمي‌گيرد، ولي قابليت ايجاد وجود دارد. همين قابليت ايجاد در تعين اول، زمينه كثرت علمي تفصيلي در تعين ثاني را به وجود مي‌آورد. و اين كثرات علمي، اسماء و صفات در تعين ثاني منشأ كثرات خلقي مي‌شوند
رسول اسکندری
DOI : 0
کلمات کلیدی : وحدت‌‌وجود ، وجود ، وحدت ، كثرت ، نفس‌رحماني ، قاعده‌الواحد ، تجلي
یکی از مشکلات بشریت، فشارهای روانی زیان‌بار است که بسیاری از بیماری‌های روانی و جسمانی را در انسان پدید می‌آورد. از دیدگاه آلبرت الیس، عوامل فکری مانند باورهای نادرست و توقعات زیاد دنیوی از خود، مردم، اوضاع اجتماعی و طبیعیت، موجب ایجاد فشارهای روانی است. یکی از راه‌های درمان این فشارها، ایمان به رحمت الهی است. رحمت الهی یعنی خداوند تنها روزی‌دهنده و منعم در عالم هستی است. البته نعمت‌های ثابت و پایدار روانی و رفاهی، فقط به کسانی تعلق می‌گیرد که به خداوند و زندگانی پس از مرگ ایمان داشته و به دستورها و توصیه‌های الهی عمل می‌کنند. روش این پژوهش، اسنادی ـ تحلیلی است که با استفاده از منابع معتبر تفسیری و روان‌شناسی، چگونگی تأثیر ایمان به رحمت الهی بر درمان عوامل فکری فشارهای روانی زیان‌بار را بیان می‌کند.
حمیدرضا حاجی‌بابایی - زهرا رضازاده‌عسگری - سعید سلیمی
DOI : 0
کلمات کلیدی : ایمان ، رحمت الهی ، فشار روانی ، آلبرت الیس ،
حکمت ادبی 4 (رائحه رستاخیز)
روح الله سوری
DOI : 0
کلمات کلیدی :
روح الله سوری
DOI : 0
کلمات کلیدی :

معرفي نشريه

صاحب امتیاز :مرکز آموزش تخصصی فلسفه اسلامی
مدیر مسئول :غلام‌رضا فیاضی (استاد موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی)
سردبیر :روح‌الله سوری (استاد فلسفه و عرفان حوزه علمیه قم)
هیئت تحریریه :
رضا اسحاق نیا (استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی)
علی امینی نژاد (استاد فلسفه و عرفان حوزه علمیه قم)
محمد حسین زاده (استادیار موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران)
احمد حیدرپور (استادیار موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی)
حسن رمضانی (استادیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی)
روح الله سوری (استاد فلسفه و عرفان حوزه علمیه قم)
سید یدالله یزدان پناه (استاد عالی فلسفه و عرفان حوزه علمیه قم)
یارعلی کردفیروزجایی (دانشيار دانشگاه باقرالعلوم)
مجتبی مصباح (دانشيار مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خميني)
شاپا : 2476-4302
شاپا الکترونیکی : 2476-4302

نمایه شده